Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 25 Temmuz Çarşamba(bugün) günü için Ankara hava durumunu resmen açıkladı. İşe veya özel işleri için dışarı çıkacak olan vatandaşlara 25 Temmuz Çarşamba için önemli uyarılar yapıldı. Vatandaşlar, bugün de yağış var mı diye Google'da araştırmaya başladı. İşte tüm detaylar...
Marmara çevresinde son 24 saat içinde 43 bin 388 yıldırım ve şimşek tespit edildi.
Edirne, Tekirdağ, İstanbul ve Kocaeli başta olmak üzere Marmara bölgesinde özellikle gece saatlerinde şimşek ve yıldırımlar hiç görülmediği kadar fazla oldu. Bölgede saat 09.00 itibarıyla son 24 saatte 43 bin 388 yıldırım ve şimşek tespit edildi. Uzmanlar hava olayını bir çeşit "elektrik fırtınası" olarak olarak adlandırıyor.
"ELEKTRİK FIRTINASI' DİYEBİLİRİZ"
İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, "Havada çok fırtına çeşidi var. Elektrik fırtınası; toz fırtınası, kar fırtınası, yağmur fırtınası gibi adlandırılan bir olay. Bu da onlardan birisi. 'Fırtına' deyince sadece 'rüzgar' ile ilgili sanılıyor. Oysaki rüzgarın yanında başka etkenler de var. Örneğin rüzgarsa önemli olan, 'rüzgar fırtınası' diyoruz. Gök gürültüsüyse, yıldırımsa önemli olan, 'elektrik fırtınası' diyebiliriz" dedi.
Prof. Dr. Kadıoğlu, elektrik fırtınasının zararlı olup olmadığına ilişkin, "Gök gürültüsü, yıldırım her an çarpabilir. Dikkatli olmak gerekir. Ancak bu tür doğa şölenleri bizde çok nadir oluyor. Bakıp seyretmek, tadını çıkarmak lazım" diye konuştu.
Saat 04.00 sıralarında etkisini artıran gök gürültülü sağanak yağış, İstanbul'un çeşitli noktalarında aralıklarla etkisini sürdürürken, yoğun bulutlar nedeniyle dakikada ortalama 34 şimşek aktivitesi yaşandığı bildirildi.
Bazı bölgelerde su baskınlarından kaynaklanan ve rögar kapaklarından taşan suları tahliye etmek için itfaiye ekipleri çalışmalarına devam ediyor. İstanbul'da yağmur devam ederken, şimşekler de şehri aydınlattı. Çakan şimşekler ile gökyüzünün aydınlanması objektiflere yansıdı.
ANKARA İÇİN FIRTINA UYARISI
Meteoroloji Ankara için gök gürültülü sağanak yağışla birlikte kuvvetli rüzgar uyarısı yaptı. Yapılan açıklamada, "Meteoroloji Genel Müdürlüğü Analiz ve Tahmin Merkezinde yapılan son meteorolojik değerlendirmelere göre; Ankara'da önümüzdeki saatlerde (15:30- 19:00 TSİ) görülecek gök gürültülü sağanak yağışla birlikte rüzgarın kuvvetli ve zaman zaman kısa süreli fırtına (60-90 km/saat) şeklinde esmesi beklendiğinden yaşanabilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekmektedir" denildi.
25 TEMMUZ ÇARŞAMBA GÜNÜ İSTANBUL'DA HAVA DURUMU
Sağanak yağışın hafta boyunca İstanbul'da cumartesi gününe kadar süreceği tahmin edilirken Meteoroloji Genel Müdürlüğü 25 Temmuz Çarşamba gününe ilişkin hava tahmin raporunu açıkladı.
İstanbul'da 25 Temmuz Çarşamba günü hava çoğunlukla bulutlu ve gök gürültülü sağanak yağışlı olacak. Hava sıcaklığı 28 derece, hissedilen sıcaklık ise 32 derece civarında olacak.
Dolu nedir ve nasıl oluşur?
Atmosferde dünyayı etkileyen birçok hava olayı meydana gelir. Bu hava olaylarından en çok rastlanılan olay ise yağmurdur. Türkiye'nin dünya üzerindeki jeopolitik konumu incelendiğinde ise, yağmur özellikle Karadeniz bölgesinde oldukça sık yaşanır ve bu hava olayı bazen oldukça yıkıcı ve gerisinde olumsuz izler bırakan olaylara dönüşebilmektedir. Bu duruma ilk akla gelen selin dışında, dolu olayı da neden olur. Dolu oluştuğu zaman oldukça yıkım etkisi potansiyeli bulunan dolu hava olayı, yağmur damlalarının geçirdiği birtakım olaylar neticesinde sıvı olarak değil katı olarak yani donmuş bir şekilde yere düşmesidir. Bu hava olayına Türkiye'de yılın bazı kesimlerinde rastlanmakta ve de bu hava olayı yaşandığı zaman çevreye büyük zararlar verebilmektedir. Fakat Türkiye için büyük bir şans olarak bu hava olayı pek de fazla görülmez.
Dolu Türkiye'de çok fazla görülmezken dünya çapında görülme alanları incelendiğinde ise, Kuzey Amerika özellikle de Meksika oldukça ön plana çıkan yerler arasında yer alır. Atmosferde yer alan su buharlarının yani bulutların pek çok türleri bulunmaktadır. Bununla birlikte dolu hava olayı, kule tipi adı verilen bulut türlerinde yaşanan hava akımları sonucunda oluşur. Katı ve donmuş yağmur damlacıklarının bu bulut türlerinde nasıl oluştuğu incelendiğinde ise, bulutların içerisinde bulunan damlacıklar, atmosferde hava akımına tutunurlar.Burada 0 ile -40 dereceleri arasında bu damlacıklar donar ve tabakalar haline gelirler. Burada yaşanan erime ve ardından donma olayları ise, görüldüğünde etkileri şiddetli olarak hissedilen dolunun oluşmasına neden olmaktadır. Zararın şiddetli hissedilmesindeki asıl neden ise, donmuş olan ve çeşitli büyüklerde olan dolu taneleri, yeryüzüne düşme anında bir enerji kazanır ve bu enerji çevreye zarar verebilmektedir.
Bulutlardaki yağmur damlacıklarının donar ve bu damlacıkların katı haldeki kazandıkları hacim bulutlarda tutunmalarına engel olur. Böylece bulutlarda tutunma şansı bulamayan dolu taneleri, yerçekimin de etkisiyle yeryüzüne serbest ve hızlı bir şekilde inmektedir. Dolu tanecikleri yeryüzüne düşerken akla gelebilen bir durum olan sıcaklık farkı onların şeklini etkilemez. Dolu tanecikleri bulutun içindeki sıcaklıkla atmosferdeki sıcaklık farkından etkilenmezler. Böylece katı halde yeryüzüne düşmeye devam ederler. Aynı zamanda bulutların içlerinden geçmekte olan kar kristalleri de dolunun oluşmasına neden olabilmektedir. Bu geçiş esnasında bu kristaller kar yağışına ya da yağmura dönüşebilir. Bu dönüşmenin ardından da yer çekimi kuvveti etkisiyle birlikte doluya dönüşerek yeryüzüne düşebilmektedirler.
Bunların dışında oluştuğu zaman çok şiddetli etkileri bulunan ve bir rüzgar türü olan fırtınalar da dolunun oluşmasına neden olabilmektedir. Fırtınayla birlikte gelişen yağmur yağışlarında, yağmur damlacıkları fırtınanın içerisinde bulunan havanın da etkisiyle donabilmekte ve ya fırtınayla ya da serbest olarak yeryüzüne düşebilmektedir. Aynı zamanda bu dolu tanecikleri fırtınanın etkisiyle yukarı doğru da yönelebilmektedir. Oldukça şiddetli bir hava akımı olan fırtınada dolu tanecikleri havada çok daha fazla kalırlar ve bu fazla zaman geçirme onların daha da donarak ağırlaşmasına neden olur.
Fırtınayla birlikte oluşan dolu taneleri oldukça tehlikelidir. Çünkü havada çok daha fazla zaman geçer ve bu tanecikler sürekli olarak ağırlaşır ve kütlesi artar. Bu artış da bir yere kadardır. Hava artık bu tanecikleri taşıyamaz ve oldukça büyük kütleli dolu taneleri yeryüzüne düşer. Öyle ki bu zamana kadar ağırlığı en fazla olan dolu tanesi Bangladeş'e düşmüştür ve ağırlığı yaklaşık olarak 1 kilogramdır. Bu ağırlığın yerçekimi etkisiyle yere düşerken kazandığı enerji de hesaba katıldığında, dolunun neden çevreye ve kişilere oldukça büyük zararlar verebileceği çok net bir şekilde orta çıkar.
Meteoroloji Nedir? Meteoroloji; kısaca atmosfer bilimidir. Yunanca "meteoron" kelimesinden adını almıştır ve gökyüzünde olan olaylar anlamına gelmektedir. Eski yunanlılar bulutları, rüzgarları ve yağmuru anlamak ve birbirleriyle ilişkilerini tespit etmek için rasat yapmışlardır. Onlar için hava durumu önemliydi, çünkü hava çiftçilerin ürün yetiştirmesini, denizcileri ve denizde seyahat edenleri etkiliyordu. Bugün çevremizde, atmosferdeki değişim ve olaylardan dolayı bizleri etkileyen daha ciddi ve önemli hava olayları vardır. Gezegenimizdeki atmosferin davranışları ve etkisi gibi, zor ve karmaşık konulara çözüm bulmalıyız.
Eski Bir Bilim Dalı
Aristo'nun meteorolojinin babası olduğuna inanılmaktadır. Aristo "meteorologica" adlı eserini M.Ö. 340 yılında yazmıştır. Aristo'nun yağmur, dolu fırtınası ve bazı hava parametrelerine ait görüşlerinin bir kısmı doğru, çoğu ise yanlıştır. Bu zamandaki diğer düşünürler gibi Aristo da mantık ve sebep yoluyla doğruya ulaşacağına inanıyor ve dünyadaki doğal olayları anlamak için rasat yapılmasına ihtiyaç olmadığını düşünüyordu.
Yüzyıllarca sonra, modern bilimin ilk yıllarında, bilim adamı olarak bilinen doğa filozofları, doğayı gerçekten anlamanın yalnızca spekülasyon ve mantıksal tartışmalarla olamayacağını farketmişlerdir. Dünyadaki olayları anlamak için, bunları ölçmek, kaydetmek ve analiz etmek gerekir. Ancak, hava parametrelerinden rüzgar yönü ve yağış miktarını ölçebilmek bile uzun zaman almıştır. Termometrenin icadı M.S. 1600'lü yıllarda, atmosfer basıncını ölçen barometrenin keşfi ise bundan birkaç yıl sonra olmuştur. Sonraki gelen 200 yılda, nem ve rüzgar hızı ve atmosferdeki diğer önemli parametreleri ölçmek için meteorolojik aletler geliştirilmiştir. Bilim adamları bu sistemleri kullanarak iklim olarak bilinen uzun dönemli değişimleri kaydetmişlerdir. Bununla birlikte, fırtına, harekeyn, tornedo ve diğer atmosferik olayların günden güne değişen davranışlarını anlayamamışlardır.
KUVVETLİ YAĞIŞ UYARISI: Sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların Kıyı Ege (İzmir ve Aydın), Antalya'nın batı ilçeleri, Denizli ve Isparta'nın güney ilçeleri, Burdur'un doğu kesimleri, Çanakkale ve Edirne çevreleri ile Balıkesir'in batı ilçelerinde kuvvetli(21-50 kg/m2), Muğla çevreleri ve Antalya'nın merkez ve doğu ilçelerinde kuvvetli ve yer yer çok kuvvetli (51-75 kg/metrekare) olması beklendiğinden meydana gelebilecek olumsuz şartlara karşı (ani sel, su baskını, yıldırım, hortum riski) dikkatli ve tedbirli olunması gerekmektedir.
