Ramazan ayında oruç tutulurken en büyük sorulardan biri susuzluk! Sıcak günlerde susuzluk en büyük sorun olurken çözümü için haberimizden faydalanabilirsiniz. Sahurda susuzluk için ne yenmesi gerekir? İşte detaylar...
SUSUZ KALMAMAK İÇİN YAPILMASI GEREKENLERGünlerin uzun ve sıcak olduğu Ramazan boyunca, açlık ve susuzlukla baş edebilmek için uzmanlar uyarılarda bulunuyor. Tüketici Başvuru Merkezi Gıda Komitesi üyesi, Aile Hekimi ve Sağlıklı Beslen Uzmanı Uzm. Dr. Eyyüb Yılmaz, susuzluğa dikkat çekerek, doğru bilinen yanlışlar konusunda "Ne kadar çok yerseniz yiyin açlığınızı en fazla 1-2 saat ertelerken hissedeceğiniz susuzluğu çok daha derinleştirdiğiniz gibi açlık şiddetinizi artırmış olacaksınız. Çünkü fazla yenen her lokmanın sindirilmesi için gerekli olan suyun miktarından haberimiz yok. Örneğin, 100 gr protein içeren bir gıdanın atıklarının temizlenmesi için yarım litre suya ihtiyaç olur" diyor.
Yılmaz, susuzluğun hesaplanarak gıda tüketilmesinin önemini vurgulayarak, "Özellikle peynir, sucuk, salam gibi yoğun protein içeren bir sahur yaptığımız takdirde sabah ağzınız diliniz kuru uyanırsınız. En zor orucu bu kişiler tutar. Sahurda tüketilen peynir, karpuz, ekmek üçlüsü en masum ve en çok rağbet gören hafif sahur olarak düşünülür. Ancak, tuzlu peynir su tutucu özelliği nedeni ile su ihtiyacınızı doğal olarak artıracaktır. Peynir yoğun protein içerir, bu nedenle sindirimin 7-8. Saatlerinde açığa çıkacak olan ürik asidin temizliği için bol su kullanılacak, 100 gr proteinden dolayı oluşacak ürik asidin temizliği için kullanılacak olan su miktarı yaklaşık yarım litre olacaktır. Bu suyu içemediğiniz için susuzluğunuz bir kat daha derinleşmiş olacaktır" dedi.
SUSUZLUĞA SEBEP OLAN YEMEKLEREyyüb Yılmaz, karpuzun idrar söktürücü etkisi olduğunu belirterek, "Karpuz, bedeninizde zorlu bir idrar çıkışı oluşturarak kısıtlı su kaynaklarınızı tüketeceğinden sizi gerçekten çok zor bir gün beklemiş olur. Susamamak için bol bol su içmek ayrı bir sorunla sizi karşılaştırır. İçilen fazla su yediklerinizin sindirimini bozar, mide yeterli asitlik düzeyine ulaşamaz, yediklerinizi sindirememenin sonucunda, gazlı bir bağırsakla gününüzü geçirirsiniz. Sabah uyandığında ağır ağız kokusu ile uyananların hatalarından biri de budur. Susamamak için içtiğiniz fazla su 3 saat içinde vücuttan atılır, gerçek su ihtiyacımızın zamanı olan 7-8.saatte bedeninizde yeterli su bulamazsınız. Aşırı tatlı olan her gıdanın sindiriminin nihayetinde tüketilen şeker miktarının 10-15 katı kadar su kullanılarak metabolize olabilir. Kanda yükselen şekerin düzenlenmesi için bu suya ihtiyaç duyulur. Ayrıca bu şekerin enerjiye dönüştürülmesi aşamasında yeniden suya ihtiyaç olacaktır. Reçel, pekmez, helva gibi tatlılar kan şekerini hızlı yükselteceğinden insülin salınımına neden olur. Bu nedenle en erken acıktıran gıda hamur ve şekerli ürünlerdir. Bu kurallara göre sahurda uzak durulması gereken gıdalar, reçel, helva, pekmez, kaşar ve peynir çeşitleri, salam, sosis, sucuk, her türlü ekmek, pilav, makarna ve börek" dedi.
SAHURDA YENMESİ GEREKENLERYılmaz, sahurda tüketilmesi gereken gıdalar olarak da şunları önerdi:
"Havuç ve kıvırcık, tereyağlı yumurta, semiz otlu yoğurt, cacık yediğinizi düşünelim.
Bu ürünlerin sindirilmesi için neredeyse çok ama çok az su harcanır. Bu nedenle kanınızdan fazla su çekilmediğinden sabahın ilk saatlerinde hiçbir susuzluk duymazsınız. Günün ilerleyen saatleri içinde taze kıvırcık ve havucun suyu bağırsaklardan emilmeye devam edeceği için açlığın 6 ve 7. saatinde bile sanki bir çeşmeden su içiyormuş gibi rahat olduğunuzu fark edeceksiniz. Tereyağlı 1-2 yumurta sarısının, rafadan olması halinde sindirimleri için bir bardak su yeterlidir. Tereyağının metabolizma atığı et gibi fazla su istemeyeceği için gün içinde su maliyeti fazla olmaz. Derin susuzluk hissi yaşamazsınız. Ayrıca bilinmeyen bir ayrıntıyı paylaşmak istiyorum, yağlar bedenimizin su kaybını azaltan gıdalardır."
Yılmaz, yağların terlemeyi azalttığı, metabolize edilirken su açığa çıktığını ifade ederek, "Yanlış anlaşılmamak için baştan belirtmem gerekiyor, benim kast ettiğim yağlar sadece işlenmemiş, rafine edilmemiş yağlardır, sade tereyağı, soğuk sıkım zeytinyağı, hindistan cevizi gibi yağlardır. Açlığın süresini kısaltan yani hızlı acıkmamızın tek nedeni glisemik indeksi yüksek tüm gıdalardır. Yani hamur ve şekerdir. Bu ürünlerden ne kadar yemişseniz o kadar açlığı derinlemesine hissedeceğinizi garanti edersiniz. Vücudun su kaynaklarını tüketenlerin başında ekmek gelir, bu nedenle sahurda ekmek yememeniz çok önemli" şeklinde konuştu.
VÜCUDA SU VEREN YEMEKLERUzm. Dr. Yılmaz vücuda su veren gıdaları ise şöyle sıraladı:
- Geceden suda bekletilmiş kavrulmamış badem, ceviz, fıstık, fındık
- Tereyağı, zeytin yağı, hindistan cevizi .
- Semiz otu, roka, salatalık, tere, lahana, mor kıvırcık, özellikle havuç hem tok tutar hem de ekmek yerine kullanılabilir
Örnek sahur menüleri
Uzm. Dr. Yılmaz sahurda tüketilmesi gereken gıdalarla ise şöyle reçeteler öneriyor:
1-) Semizotlu bir cacık, havuç, tereyağında yumurta, 3-5 adet suda bekletilmiş ceviz
2-) Semizotu salatası içinde geceden ıslatılmış ceviz veya badem, tereyağında menemen(domatesi az bol al biberli). Ekmeksiz yemenizi öneririm.
3-) Tarhana çorbası yanında bol bol az tuzlu yeşil zeytin, havuç.
4-)Mor havuç , şalgam salatası , avokado karıştırın
içine muhakkak ıslatılmış 3-5 ceviz veya bir avuç badem
5-)Hindistan cevizi tek başına harika bir sahurdur kesinlikle deneyin.
6-)Bol domates, al biber , yeşil biber ,tereyağı ile hazırlanmış pirinç pilavı şaşırtıcı bir şekilde sizi tok tutar ve susatmaz.
7-)Sahurda et veya ciğer yemek isteyenler muhakkak bol salata ile yemeli
8-) Mevsim meyvelerinden oluşan sofralar hazırlayın, yanına biraz suda bekletilmiş kuruyemişler ile tüketin.
RAMAZAN İÇİN TAVSİYELER Rabbimiz! Sen sevgili Peygamberin Hazreti Muhammed Mustafa sav'e, Ademoğlunun yaptığı her amelin karşılığı vardır. Ancak oruç müstesna, onun karşılığını ancak ben veririm diyorsun. Bizler de oruç tuttuk ya rabbi, bu orucun sevabı olarak bizleri Cennetine kavuştur. Sevgili Peygamberimize bizleri komşu eyle ya rabbi.
Evveli rahmet, ortası mağfiret sonu da cehennem azabından kurtuluş olan Mübarek Ramazan-ı Şerifi tamamladığımız şu bayram sabahında, sıcak yataklarından kalkarak, sana el açan bu mü'min kulların sana iltica ediyor, yalnızca Senden yardım diliyor, dualarımızı kabul eyle.
Mukabelesiyle, sahuruyla, iftarıyla, fitresiyle zekatıyla, orucuyla teravihi ile, Ramazan ayında yapmış olduğumuz bütün ibadetleri kabul eyle.
Tutmuş olduğumuz oruçları, kılmış olduğumuz namazları, teravihleri, yapmış olduğumuz hayır ve iyilikleri sen dergahı izzetinde makbul eyle.
Ya ilahel alemin! Senin sevgili peygamberin, Oruç tutanlar için bir cennetten bahsetti bizlere, O öyle bir cennet ki, sadece oraya oruçlular girecek. Bizler de oruç tuttuk. Bu bayram sabahı bayram namazını kılarak, bayram yapmaya hak kazandık. Bizleri vad ettiğin Reyyan ismindeki cennetine girenlerden eyle.
Bu bayram sabahı rahmetin sağnak sağnak yağdığı bu sabah senin kapına, boyun bükerek, duayı müminin en samimi ibadeti bilerek, sığınılacak tek kapının "Senin kapın" olduğunu bilerek geldim Y,rab!
"Eğer duanız olmasaydı Rabbim size ne diye değer versindi" (Furkan 77) Ayet-i Kerimesine sığınarak, Vahyinin, senin kulun ile konuşman olduğunu bilerek, ellerimi açtım Rahmetine Y,rab! Huzurunda boynumu büküyor, aczimi yüreğimde hissediyor, Sen Rab, ben ise kulunum diyorum!
"İyy, kena'büdü ve iyy, kenestaîn!"
Yalnız sana inanıyor ve yalnız senden yardım diliyorum! Yanı başımdasın Rabbim! Tek sığınağımsın! Ve sen bana şah damarımdan daha yakınsın!
Sen "SEM'İ"sin, duamı işitensin!
Sen "BASİR"sin, beni gören ve gözetensin!
Kapına geldim bu bayram sabahı! Bu bayram sabahı camileri dolduran mü'minlerle birlikte el açtım, dualarımın kabulu için vesile kıldım, taptığım inandığım TEK kapıma geldim, bu aciz elleri kudretinle tut Rabbim, geri çevirme!
Sen "Rab"sin ben "Kul" olanım. Eksiğim günahım çok. Ama senin "kulun" olmakta şeref duyan, bahtiyar olanım Yarab.
Sen, bu elleri, bu bayram sabahı camileri doldurarak, bayram yapmak için camilere gelip ellerini sana açıp yalvaran, sana uzanan milyonlarca güzel el arasına kat, onların arasında, duası Kabul olanların yüzü suyu hürmetine bu aciz kulunun dualarını da kabul eyle Yarabbi!
Bu bayram sabahında Kabe'de, tavafta olup, gönlü seninle olanların, Mültezemde yaşlı gözlerle sana sığınanların, Ravza'da Yeşil Kubbe önünde sevgilinin huzurunda sana el açanların dualarına kat bu acizin dualarını!
Ve kabul eyle Yarabbi!
Kabul eyle Yarabbi!
Sana amellerimle gelmeye yüzüm yok… Allahım, tek sermayem SENİ SEVEN YÜREĞİM. Sevgine, VEDÛD ismine sığınarak geldim huzuruna,
Sen "sevdalılar" arasına kat bu aciz yüreği de Yarabbi. Sen SEVGİNİN ESAS KAYNAĞI olan Rabbim!
Biz ahir zaman ümmetiyiz. Örneksiziz, yetimiz, öksüzüz Y,rab. Yüreğimiz yangınlar dolu, ancak öğrendiklerimizle o gül Nebiyi hiç göremeden, ona ümmet olmaya ve yolunda yürümeye çalışıyoruz.
Habibini, sevgilini hiç görmedik Allahım.
O'nun sahabelerine olan sevgisini ve onların da o gül nebiye (s.a.v.) olan sevgilerine şahit olamadık. Asr-i saadetteki "AŞK" atmosferinden fersah fersah uzaklarda, asırlar ötesinde, sevgisizlikten çöle dönmüş gönüllerimizle yol almaya çalışıyoruz Allahım!
Sen sinelerimizi sevgine ve sevgiline, VEDÛD isminin tecellileriyle aç Allah'ım!
Allah'ım, insancıkların senin cenneti kazanmaları için açtığın yollardan habersizler.
Dünyada tattıklari azıcık bir keyfi ahirete tercih ediyorlar!
Ebedi zevklerden habersiz yaşıyorlar Allah'ım.
Sen sineleri sevgine aç Allah'ım!
Aç Allah'ım aç da, seninle yaşamanın, "senin için" yaşamanın, bu geçici dünyayı, uhraya basamak yapmanın ne demek olduğunu anlasınlar Allah'ım!
Sevginle bak bize Rabbim!
Sevginle yol göster Rabbim!
Ya rabbi, kim inanarak ve sevabını Allah'tan umarak Ramazan orucunu tutarsa, kim teravih namazını kılarsa, kim kadir gecesini ibadetle ihya ederse geçmiş günahları affedilir diyor Peygamberimiz, Bizler de inanarak ve sevabını Allah'tan umarak Ramazan orucumuzu tuttuk, teravih namazımızı kıldık, Kadir gecesini ihya etmeye çalıştık. Bizlerin de geçmiş günahlarını affeyle ya rabbi
Allahım! Lutfettiğin bayramda ve sonrasında Bizi her türlü bela, musibet bütün tehlikelerden koru..
Hasta kullarına şifalar, borçlu kullarına borçlarını ödeme kolaylığı nasib eyle
Rabbimiz bize dünyada ve ahirette iyilik ve güzellikler ihsan eyle. Bizleri ateş azabından muhafaza eyle.
Bizi, annemizi, babamızı ve bütün mü'minleri hesap gününde bağışla. Şüphesiz sen işiten ve dualarımızı kabul edensin.
Sevgili peygamberimiz senden neyi istemişse biz de onları istiyoruz, hangi şeylerden sığınmışsa biz onlardan sana sığınıyoruz.
Yapmış olduğumuz duaları kabetullahta, arafatta, müzdelifede, ravzai mutahharada yapılan ve kabul olan dualara ilhak eyle..
Amin! bi hürmeti taha ve yasin ve selamün alel mürselin. Vel hamdü lillahi rabbil alemin.
