Depremden önce korunmanın yolları nelerdir? Bir doğa olayı olan depremler, her an, her saniye karşımıza çıkabilir. Depremlerde büyük korku yaşanırken, zaman zaman yanlış davranışlardan dolayı farklı durumlar da meydana gelebilmektedir. Deprem öncesinde, deprem sırasında ve sonrasında yapmamız gerekenleri sizler için bir araya getirdik.
DEPREMDEN KORUNMANIN YOLLARI NELER? 1) Yaşadığımız il, ilçe ve bölge hakkında bir araştırma yapalım. Eğer benim Gebze'de yaşadığım gibi, mısır tarlası olması gereken bir bölgede yaşıyorsak, binamızı mutlaka ilave tedbirlerle güçlendirelim. Bizim binamız bu ek tedbirler sayesinde ayakta kalabilmişti. Eğer ev sahibimiz bir inşaat firması çalışanı olmasaydı ve bodrum katın duvarlarını da perde betonla örmemiş olsaydı, muhtemelen yaşamıyor olurdum.
2) Evimizi deprem dayanaklığı açısından kontrol ettirelim. Bunu yapamıyorsak da en azından kendimiz kontrol edelim ve zayıf olduğunu düşündüğümüz noktaları güçlendirelim.
3) Deprem sonrasını düşünerek, mutlaka deprem sigortamızı yaptıralım.
4) Evimizi gözden geçirip, dolap ya da raf benzeri yerlerin üstünde, sarsıntı anında fırlayıp uçabilecek eşyalar varsa kaldıralım ya da sabitleyelim.
5) Sobalı bir evde yaşıyorsak, sobamızı ve borularını duvara sağlam bir şekilde, farklı bir iki bağlantı ile sabitleyelim. Aynı işlemi diğer tüm dolap ve eşyalarımıza da uygulayalım. Çünkü deprem başladığında bina öyle bir sallanıyor ki, evde ne var ne yoksa hepsi sağa sola devriliyor.
6) Tavana asılı avize ve benzeri eşyaları da sabitleyelim. Çatıda su tankı ve benzeri bir şey varsa, ağır olmamasına özen gösterelim ve mutlaka bulunduğu noktaya sabitleyelim.
7) Kırılabilecek tüm eşyaları dolap içinde tutalım. Sarsıntı anında bu eşyalar yerlere düşüp kırılıyor ve cam kırıkları, evi içinde yürünemez hale getiriyor.
8) Elektrik sigortalarımız, doğal gaz ve su vanalarımız otomatik değilse mutlaka değiştirelim.
9) Bir deprem planı hazırlayıp, bu plana göre nasıl davranmamız gerektiğini aile bireyleri ile konuşalım. Deprem anında saklanılacak yerleri her oda için ayrı ayrı belirleyelim. Deprem sonrası tahliye planımızı ve tahliye sonrası gideceğimiz yerii kanalizasyon tünelleri, elektrik hatları, toprak kayması ihtimalleri ve binalardan düşebilecek parçalar gibi konulara dikkat ederek belirleyelim. Düzenli şekilde bu konularda sohbetler ve provalar yapalım.
10) Acil tahliye planımıza göre kaçış yollarımızı kapatma ihtimali bulunan eşyaları mutlaka sabitleyelim.
11) Yangın söndürme cihazlarımızı kontrol edelim ve dolu olduğundan emin olalım.
12) Deprem sonrası kullanmak üzere bir deprem çantası hazırlayalım.
13) Yatağımızın üzerine devrilebilecek tüm eşyaları tespit edip önlemini alalım. Depremin gece olma ihtimalini unutmayalım.
14) Yatağımızın başucunda sürekli olarak bir el feneri bulunduralım.
DEPREM ÖNCESİNDE
Öncelikle yaşadığınız yerleşim biriminin deprem tehlikesi hakkında doğru bilgileri ilgililerden öğrenin.
Aile bireyleri arasında olağanüstü bir durumda nasıl davranacağınızı konuşun.
Her odada üzerinize bir şeyin düşmeyeceği sağlam bir yer seçin.
Yere yatma, başını koruma ve bir şeye tutunmayı öğrenin ve çocuklarınıza da öğretin.
Kitaplık, yüksek mobilya gibi kolay devrilebilir eşyalar ile ağır eşyaları duvarlara veya döşemeye sıkıca bağlayın, tablo, gardrop gibi eşyaları sabitleştirin ve üzerinize devrilmeyecek şekilde yerleştirin.
Mutfak dolapları gibi kırılabilecek eşyalarınızı koyduğunuz dolaplarınıza sağlam kilitler takın.
Olağanüstü birdurumda hemen kullanabileceğiniz el feneri, radyo ve yedek pilleri, ilkyardım çantası ve gerekli ilaçlarınızı, iş eldivenini önceden çantaya koyup, kolayca ulaşabileceğiniz bir yerde bulundurun.
DEPREM SIRASINDA Bina içinde iseniz deprem sırasında sakin olup, paniğe kapılmayın, cesaretinizi toplayın ve koşuşmayın.
Büyük bir depremde ayakta durmanız, koşmanız mümkün değildir.
Çömelin ya da döşemeye yatın.
Sağlam bir masa, sıra, mobilya veya kapı kasasının altına girin ve başınızı koruyun.
Masaya tutunun ve onunla birlikte hareket etmeye hazır olun.
Pozisyonunuzu sallantı duruncaya kadar değiştirmeyin.
Bina içinde kalın.
Düşen cam kırıkları ya da bina molozlarından yaralanabilirsiniz.
Tiyatro, okul, sinema, büro gibi kalabalık yerlerde iseniz, kesinlikle merdivenlere, asansörlere koşmayın.
Kendinizi koltuk, sıra gibi yerlerde korumaya alın, sakin olun ve başkalarını da aynı şekilde davranmaya davet edin.
Bina dışında iseniz binalardan dökülecek yıkıntılar ve camlardan, elektrik ve direk tellerinden uzakta güvenli bir yerde depremin durmasını bekleyin.
Araç kullanıyorsanız bulunduğunuz yer eğer güvenli ise durun ve araç içinde kalın.
Normal trafikten olabildiğince uzaklaşın.
Köprüler, üst geçitler, tünellerden uzak durun.
Eğer mümkünse ağaçlar, direkler, enerji nakil hatlarından uzakta kalın.
DEPREM SONRASINDA Büyük bir depremden sonra artçı depremler mutlaka devam edecektir. Bu depremlere karşı hazırlıklı olun.
Özellikle ilk üç gün içerisinde, yetkililer izin vermedikçe, sağlam evlerinize dahi girmeyin.
Bazı artçı sarsıntılar zayıflamış yapılarda yeni hasar yapacak kadar büyük olabilir.
Aile bireylerinizi bir arada tutun ve açık bir yerde bekleyin. Varsa yaralılara ilkyardımı yapın.
Evinizi veya binanızı terk ederken kıymetli eşyalarınızı, kalın giyecek, battaniye gibi eşyaları yanınıza alın, kalın ayakkabılarınızı giyin, biraz yiyecek ve içme suyu temin edin.
Enkaz ve yıkıntılar arasında, cadde ve sokaklarda gelişigüzel dolaşmayın.
DEPREM NEDİR? NEDEN DEPREM OLUR?Deprem, yer sarsıntısı veya zelzele, yer kabuğunda beklenmedik bir anda ortaya çıkan enerji sonucunda meydana gelen sismik dalgalanmalar ve bu dalgaların yeryüzünü sarsması olayıdır. Sismik aktivite ile kastedilen meydana geldiği alandaki depremin frekansı, türü ve büyüklüğüdür. Depremler sismograf ile ölçülür. Bu olayları inceleyen bilim dalına da sismoloji denir. Depremin şiddeti Moment magnitüd ölçeği (ya da eskiden kullanımda olan Richter ölçeği) ile belirlenir. Bu ölçeğe göre 3 ve altı şiddetteki depremler genelde hissedilmezken 7 ve üstü şiddetteki depremler yıkıcı olabilir. Sarsıntının şiddeti Mercalli şiddet ölçeği ile ölçülür. Depremin meydana geldiği noktanın derinliği de yıkım kuvvetine etkilidir ve yer yüzüne yakın noktada gerçekleşen depremler daha çok hasar vermektedir.
Dünya yüzeyinde gerçekleşen depremler kendilerini bazen sallantı bazen de yer değiştirme şeklinde göstermektedir. Bazen yeryüzüne yakın bir noktada güçlü bir deprem gerçekleştiğinde tsunamiye sebep olabilir. Bu sarsıntılar ayrıca toprak kayması ve volkanik aktiviteleri de tetikleyebilir.
Genel olarak deprem sözcüğü herhangi bir sismik olayın -Doğal bir fenomen olarak gerçekleşmiş veya insanların sebebiyet verdiği- ürettiği sismik dalgaları adlandırmak için kullanılır. Depremler genellikle kırıkların (fay hatları) çatlamasıyla oluşur. Bunun yanı sıra volkanik faaliyetler, toprak kaymaları, mayın patlamaları veya nükleer testler sonucunda da gerçekleşebilir.
