2017 yılında 16 Nisan günü gerçekleşen referandum sonrası Yüksek Seçim Kurulu'nun kararları ve açıklamaları en çok konuşulan ve merak edilen konu oldu. 16 Nisan Pazar akşamı açıklama yapan YSK Başkanı Sadi Güven, yeniden konuştu.
YSK'nın seçimlerde verdiği oy pusulaları ve zarflarla ilgili kararın ardından kamuoyunda tartışmalar yaşanırken, Sadi Güven gelişmeleri değerlendirdi ve "Akşamdan beri tartışmaya konu olan, geçersiz olduğu ileri sürülen oy pusulaları ve zarfları, Yüksek Seçim Kurulu tarafından imal ettirilen, üretilen, gerçek, doğru, sahte olmayan oy pusulası ve zarflardır" diye konuştu.
Basına konuşan
YSK Başkanı Sadi Güven; "Köylü Ahmet Ağa, esnaf Mehmet Ağa, memur filanca, siyasetçi Mehmet Bey, herkes sandığın başına gittiğinde önce bu listede isminin olup olmadığına bakılıyor. Şartlara haiz ve seçmen listesinde ismi varsa bizim buradan gönderdiğimiz oy pusulası, zarfı seçmene sandık kurulu tarafından mühürle birlikte veriliyor.
Yani akşamdan beri tartışmaya konu olan, geçersiz olduğu ileri sürülen oy pusulaları ve zarfları, Yüksek Seçim Kurulu tarafından imal ettirilen, üretilen, gerçek, doğru, sahte olmayan oy pusulası ve zarflardır. Zaten sahte olan oy pusulası ve zarf geçerli değildir. Onda kimsenin herhangi bir şüphesi yok.
Siyasi parti temsilcilerinin yaptıkları hata, ihmal veya kasıt nedeniyle biz YSK olarak vatandaşın anayasal hakkını kullanması gerektiğine, iradesinin sandığa yansıması gerektiğine karar verdik. Hadise budur. Oy kullanma hakkına sahip olan vatandaş, YSK tarafından imal ettirilen, sahte olmayan, kendisine verilen oy pusulasını geçerli şekilde, usulüne uygun olarak mühürlemek suretiyle sandığa atmıştır. Sadece oradaki sandık kurulundaki çalışanların, eğitim vermemize, seçim günü sabah telefonlarına mesaj göndermemize rağmen, ihmalen veya bilerek eksikliklerini, vatandaşın oy verme hakkını engelleme yolunda değerlendirmedik. Bu, ilk kez bizim yaptığımız bir işlem değildir.
"11-12 GÜN SONRA KESİN SONUÇLARI BİLECEĞİZ" Bu kararı sandıklar açılmaya başladığında, sonuçlar sisteme girmeden yani kimsenin kafasına bir şey takılmadan, 'Evet' veya 'Hayır' lehine veya aleyhine oy pusulası olup olmadığı belirlenmeden karar verdik. Sonra karar verseydik belki tartışmalar olurdu, filanca lehine denilebilirdi ancak biz sandıklar açılmaya başladığında böyle bir sıkıntı doğduğunda anayasal hakkını kullanan vatandaşın kendisinden kaynaklanmayan, sandığın başındaki kişiden kaynaklanan bir hatadan dolayı hakkını zayi etmeme adına aldık. Sisteme tek bir oy girilmeden, siyasi partilerle paylaşılmadan bu kararı aldık. Dolayısıyla bu karara herhangi bir anlam yüklemek doğru değildir. Bu, tamamen vatandaşın siyasi iradesinin sandığa yansıması önündeki, sandık kurullarının yapmış olduğu hata nedeniyle olan engeli kaldırmaktır. Buna bir çözüm bulduk. Sonuçların hayırlı olmasını diliyorum. 11-12 gün sonra kesin sonuçları bileceğiz.
"NE KADAR MÜHÜRSÜZ OY KULLANILDIĞI BİLİNMİYOR"
Şu anda bin midir, 5 bin midir, 10 bin, 20 bin midir, gerçekten bilmiyoruz. Bunlar, itiraz üzerine yeniden gelir mi gelmez mi onu da bilemiyorum, bir bakılır. Şu anda ne bizim ne de siyasi partilerin kaç tane böyle oy var, bunu bilmemiz mümkün değil. Gerçek oy, gerçek seçmen, gerçek mühür, gerçek, sağlıklı şekilde kullanılan bir oy, biz bu oyları geçerli saydık. Hadise budur. Bizim bu kararımız doğrultusunda ilçe ve il seçim kurulları, sonuçları değerlendirmek zorundadır." ifadelerini kullandı.
YSK BAŞKANI SADİ GÜVEN PAZAR AKŞAMI NE DEMİŞTİ? "Seçimlerde kullanılan oy pusulaları ve zarfları filigranlı olup kurul tarafından özel olarak üretilmektedir.
Sandık kurulları, seçim başlamadan önce teslim aldığı oy pusulası ve zarflarını seçim sabahı sayıp tutanağa bağlamakta, seçim bittikten sonra sayıma geçilmeden önce oy pusulası, zarf sayısı ile oy kullanan seçmen sayısının sağlamasını yapmaktadır.
Saat 23.00 itibarıyla açılan sandıklardaki seçmen sayısının 56 milyon 147 bin 506 olduğu, sisteme girilmeyen toplam 594 bin 76 seçmenin olduğu, 'evet' oyları toplamının 24 milyon 763 bin 516 olduğu, 'hayır' oyları toplamının da 23 milyon 511 bin 155 olduğu anlaşılmıştır. Bu sonuca göre halk oylamasında 'evet' çıkmıştır.
Sandıklar açıldıktan sonra bazı sandık kurullarının seçmene oy pusulasını mühürlemeden verdiği şikayetler üzerine oy pusulası ve zarfların dışarıdan getirilerek kullanıldığı kanıtlanmadıkça geçerli sayılmasına karar vermiştir.
Tercih mührü yerine evet mührü dağıtıldığı ve kullanıldığı bilgisi alınması üzerine evet mührünün seçmenin iradesini yansıttığı evet mührü ile mühürlenmiş oy pusulalarını da geçerli saymıştır.
Yüksek Seçim Kurulu, sandık kurulu tarafından mühürlenmemiş, yani siyasi partili üyeler tarafından mühürlenmemiş oy pusulası ve oy zarflarının geçerli olduğuna ilişkin kararı ilk kez almamıştır.
Kesin olmayan sonuçlara göre evet ve hayır oyları arasındaki fark 1 milyon 252 bin 361. Sonuçlara göre halk oylamasında evet çıkmıştır. Kesin sonuçlar itiraz süreleri dikkate alındığında en geç 11-12 gün sonra açıklanacaktır. Mühürsüz zarf kararı ilk değil. Sandıkların tamamına yakınında AK Parti ve CHP'liler görev yapmıştır.
Maç oynarken kural değiştirmedik. Bu sadece bizim kurulumuzun aldığı bir karar değil. Bu karar ilk kez bizim kurulumuzun aldığı karar değildir. Siyasi partiler isterlerse kararları kendilerine de vermeye hazırız."
