TFF Hakem İşleri eski müdürü Burçin Keskin, "Video Asistan Hakem" yani VAR'la ilgili olarak Sporx'in sorularını yanıtladı. Türkiye'deki UEFA Sertifikalı tek hakem koçu olan Burçin Keskin'e uzmanlık alanı olan VAR'ın ilk hafta performansını sorduk ve o da cevapladı.
Size göre VAR ilk hafta sınıfı geçti mi?
Bu soruya benim farklı bir yaklaşımım olacak. Bizim futbol iklimimiz hakemlere karsi buyuk bir güvensizlik içinde, bunu hızlı bir şekilde çözmemiz kolay gözükmüyor. Bun nedenle VAR uygulamasının Super Lig için olmazsa olmaz olduğunu düşünüyorum. Kararlarının kabul edilmesine baktığımızda zaman da bence VAR uygulaması ilk hafta sınıfı geçmiştir.
Size göre yaşanan en önemli sıkıntı nedir?
Hemen bunun üzerinde de madde madde duralım.
1- VAR iletişimi çok zaman kaybına neden oluyor. Bu da aslında ilk haftalarda beklenen bir durum, zamanla daha iyi olacaktır.
2- VAR iletişimi sırasında görüntüler ekrana gelmiyor. Bu aslında kendimizin yarattığı bir problem. Neden böyle yapıldı anlayamadım. Hakemin kulaklıkla konuşmasını izlemek yerine farklı açılardan ilgili pozisyonu izlemek, hatta Riva'daki VAR odasına koyulması gereken bir kamera ile VAR hakemlerinin çalısmasını izlemek daha güzel olmaz mı? Amerika'yı yeniden keşfetmeye gerek yok, bunlar Dünya Kupası'nda da uygulanan ve bizim de çok kolay uygulayabileceğimiz adımlar...
3- MHK sezon başında tüm takımları bilgilendirdi. Ancak bazı önemli konular yeterince belirtilmemiş veya takımlar tarafından anlaşılamamış. Mesela VAR ile ofsayt kararı alınan bir pozisyon sonrası hakemin saha içinde tekrardan ekrana bakmasına gerek yok, bu tip pozisyonlarda tansiyon düşmedi, bunun da hatırlatılmasında fayda var. Eğer ofsayt veya ihlalin yeri gibi noktalarında hakem VAR'dan ikaz alırsa, gidip bakmıyor, çok net çizgilerle alakalı bir konu ve yoruma ihtiyaç duyulmayacağından bu karar alınmış durumdadır.
4- Dünya Kupası'nda VAR uygulamasının şovu yapıldı. Bizim uygulamamız tabii ki o seviyede olamaz, 34-37 kamera ve ceza sahasının Ultra-Yavaş Çekim yapabilen kameralar ile desteklendiği sistem neredeyse kusursuzdu. Ayrıca bir de 'Gol Çizgisi' teknolojisi kullanılmıştı. Bence TFF'nin de Kulüplerle görüşerek bu sistemi belki de ikinci yarıya yetiştirmesi de çok anlamlı olabilir. Aut çizgilerine koyacağınız kameraları da bu şekilde ceza sahası içinde farklı açıları çözümlemek için kullanırsınız, hata oranı azalır.
VAR'ın Dünya Kupası'nda ilk olmasına rağmen başarılı olma nedeni neydi? Acaba kamera sayısının eksikliği olabilir mi? MHK bu konuda ne gibi bir adım atmalı? Size göre VAR hadisesiyle ilgili vakalar konusunda açıklama yapılmalı mı?
Bence MHK, Süper Kupa Finali sonrasında çok önemli bir fırsat kaçırdı. Dünya Kupası'nda grup aşaması sonrası basın toplantısı düzenleyen Collina, Brezilya-İsviçre maçında İsviçre'nin attığı ve faul tartışması olan pozisyon ile ilgili Hakem-VAR konuşmasını yayımladı. Herkes tatmin oldu, konuşma sırasında bir itmenin olduğu ancak futbol içerinde sık rastlanan bir şiddette olduğu, faul vermek için yeterli şiddette olmadığının ve golün sayılmasının daha doğru olduğunun altı çizilmişti.
MHK de Cüneyt Çakır'ın çıkardığı sarı kart sonrasında VAR ile yaşanan diyaloğu açıklasa ve 'Uygulama doğrudur, VAR; hakem kararı öncelikli bir sistemdir' diye noktayı koysa çok daha iyi olurdu diye düşünüyorum. Bu VAR Sistemi ne yazık ki çok daha fazla iletişim gerektiriyor. MHK' nin TFF'nin bu konuyla alakalı çalışma yapması iyi olacaktır. Dünya Kupası'nda da daha önce hiç olmamış bir uygulama olarak FIFA Hakem Komitesi Başkanı Collina, turnuva başlangıcı ve grup aşamaları sonrası 2 kez yaklaşık 1,5 saatlik basın toplantıları yaptı.
Bazı isimler örneğin Rıdvan Dilmen, 'VAR'ı durdurmalıyız, teknolojimiz hazır değil, hazır olunca başlamalıyız' diyor sizce yaklaşım doğru mu?
Bence hakem kararlarına karşı çok tepkili bir futbol ortamımız var. Hatta hakemler atamaların yayımlanmasından sonra bile eleştirilmeye başlıyorlar... Bu nedenle bence Dünya Kupası sonrası bu sisteme hemen başlamak çok daha iyi oldu. Ben ilk haftanın da artılarının eksilerden çok daha fazla olduğunu düşünüyorum. En azından hakemin çok bariz ve net hata yaptığı konusunda kamuoyunun birleştiği bir pozisyon yaşanmadı ki burasını atlamayalım, çok önemli...
Size göre VAR'ın ilk hafta bu kadar tartışılıyor olmasının nedeni nedir? Teknoloji mi, yoksa hakemlerin bazı şeyleri eksik yapması mı?
Her yeni sisteme geçildiğinde bazı dirençlerle karşılaşırsınız. Ayrıca taraftarlık da bu sistemin artılarının bazen gözden kaçırılmasına neden oluyor. Maçın gidişatını etkileyen çok önemli pozisyonlar en azından kontrol ediliyor, yorum farklılıkları da olacaktır, buna da saygı göstermek lazım. Bu pencereden baktığımızda bence ilk hafta iyiydi, tamam çok iyi değildi ama herkesin zamana ihtiyacı var.