Ağız kokusu çoğu zaman kişinin kendisi tarafından fark edilmez. Kokuyu kişinin çevresindekiler duyar ve en çok onlar rahatsız olur ama ağzın kokuyor demekten de çekinirler. Belki kişinin çok yakın olduğu insanlar bunu söyleyebilir ama onlar da utandırmak ya da incitmemek için söylemekten kaçınabilirler. Ağız kokusunun belirtileri bu açıdan önemlidir. Aslında en iyisi zaman zaman yakınınızdakilere ağzınızın kokup kokmadığını sormaktır.
AĞIZ KOKUSU NEDENLERİ?
"Ağız kokusu neden olur?" birçok kişi tarafından merak edilen bir konudur. Ağız kokusu sebepleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
Gıdalar: Dişlerin arasındaki veya çevresindeki biriken yiyecek parçacıklarının parçalanması bakterileri artırabilir ve kötü kokuya neden olabilir. Soğan, sarımsak ve baharat gibi bazı yiyeceklerin tüketilmesi de ağız kokusuna neden olabilir.
Tütün ürünleri: Sigara içmek hoş olmayan ağız kokusuna neden olur. Sigara içenlerin ve diğer tütün ürünleri kullanıcılarının, bir başka ağız kokusu kaynağı olan diş eti hastalığına sahip olma olasılıkları daha yüksektir.
Yetersiz diş bakımı: Düzenli diş fırçalamayan ve diş ipi kullanmayan bireylerde, yiyecek parçacıkları ağızda kalıp ağız kokusuna neden olur. Bu gibi durumlarda, dişlerde renksiz ve yapışkan bir bakteri plağı oluşur. Bakteri plağı temizlenmediği takdirde, diş etlerini tahriş edebilir ve sonunda diş ve diş etlerinin arasında plak dolgulu cepler oluşturabilir (periodontitis). Dil ayrıca koku üreten bakterileri de hapsedebilir. Düzenli olarak temizlenmeyen veya uygun şekilde takılmayan protezler, kokuya neden olan bakteri ve yiyecek parçacıklarını barındırabilir.
Ağız kuruluğu: Tükürük, kötü kokulara neden olan partikülleri temizleyerek, ağzı temizlemeye yardımcı olur. Tıp dilinde kserostomi denilen ağız kuruluğunda, tükürük üretimi azaldığı için ağız kokusu artabilir. Ağız kuruluğu uyku sırasında doğal olarak oluşur, sabahları insanlarda normal olarak gözlenen kötü ağız kokusuna yol açar. Bu durum ağzı açık uyuyanlarda kötüleşerek daha fazla fark edilir. Kronik kuru ağız, bazı hastalıklardan ya da tükürük bezlerindeki problemlerden kaynaklanabilir.
İlaçlar: Bazı ilaçlar ağız kuruluğuna katkıda bulunup dolaylı olarak ağız kokusuna neden olur. Bazı ilaçlar ise vücutta metabolize olup parçalandıktan sonra birtakım kimyasallar oluştururlar. Bu kimyasallar kan dolaşımına katılıp ciğerlere ilerler ve kötü kokuya neden olur.
Ağızdaki enfeksiyonlar: Diş çekilmesi gibi ağız ve çene cerrahisi sonrasında ağızda oluşan yaralar, kötü kokuya neden olabilir. Bunun haricinde diş çürümeleri ve diş eti hastalıkları da kötü kokulara neden olur.
Burun ve boğaz hastalıkları: Sinüs enfeksiyonları, geniz akıntıları ve boğaz enfeksiyonları ağız kokularına neden olur.
Diğer tıbbi sebepler: Gastroözofageal reflü hastalığı gibi mide ile ilgili problemler ağız kokusuna neden olabilir. Bunun haricinde diyabet gibi metabolik bozukluklar veya kanserler belirgin bir ağız kokusuna neden olur. Küçük çocuklarda ağız kokusu, bir burun deliğine gizli bir şekilde yerleşen bir yiyecek parçasından ya da yabancı bir cisimden kaynaklanabilir.
AĞIZ KOKUSU TEDAVİSİ Ağız kokusu tedavisi için ilk önce bir diş hekimine başvurmanız gerekmektedir. Diş hekimi hem ağızdan hem de burundan verilen nefesi koklayarak kokuyu bir ölçekte derecelendirebilir. Dilin arkası ağız kokularının en sık gözlenen kaynağı olduğundan, diş hekimi burayı bir alet yardımıyla sıyırıp kokusunu değerlendirebilir. Ağız kokusu eğer bir çürükten dolayı oluşuyorsa, diş hekiminiz burada nasıl bir tedavi yapılması gerektiğini sizinle tartışacaktır.
Ağız gargaraları ve diş macunları: Ağız kokusu dişlerde bakteri birikimi (plak) nedeniyle oluşuyorsa, diş hekimi bakterileri öldüren ağız gargarası önerebilir. Bunun haricinde antibakteriyel bir madde içeren bir diş macunu da önerilebilir.
Diş hastalıklarının tedavisi: Hastada diş eti hastalığı tespit edildiği takdirde kişi, bir diş eti uzmanına (periodontist) havale edilebilir. Diş eti hastalığı, diş etinin çekilmesine neden olur. Bu durum, oluşan bu boşluklara kötü koku oluşturan bakterilerin yerleşmesine zemin hazırlar. Buradaki bakteriler sadece bir diş hekimi tarafından temizlenebilir.
Diş hekimi, diş ve diş etlerini sağlıklı bulursa, kokunun kaynağının tedavisi için hastayı farklı bir uzmana gönderebilir. Enfeksiyonların tedavisi için antibiyotik, reflünün tedavi ise diyet ve mide asidinin etkisini azaltmayı sağlayan ilaçlarla yapılır.
AĞIZ KOKUSUNU GİDERME YOLLARI Ağız ve diş sağlığı için olmazsa olmaz bir gereklilik olan ağız hijyeninin sağlanması için dişlerin düzenli olarak günde en az iki kez fırçalanması, dişlerle birlikte dilin de temizlenmesi gerekir. Diş ipi ve ağız gargaralarının kullanılması ağız kokusundan kurtulmak için alınacak önlemlerdir. Ayrıca belirli aralıklara diş hekimi kontrolünden geçerek ağızda oluşan ya da oluşmaya başlayan sorunların giderilmesi, ağız sağlığının korunmasına ve ağız kokusunun önlenmesine yardımcı olur. Düzenli ve dengeli beslenme genel sağlık için gerekli olduğu gibi ağız kokusunu önlemek için de öncelikle yapılması gerekenler arasındadır. Bol su içilerek, şekersiz sakız çiğnenerek ağız kokusunun nedenlerinden biri olan ağız kuruluğu önlenebilir. Ağız kokusunun ağız dışındaki bir hastalıktan kaynaklanması durumunda altta yatan nedenin ortadan kaldırılması için gerekli tedavi uygulandıktan sonra ağız kokusu kendiliğinden geçecektir. Ancak bu süreçte geçici de olsa ağız kokusunu gidermek ya da azaltmak için ağız spreyleri kullanabilir, sakız, nane, maydanoz ya da karanfil çiğneyebilirsiniz. Antiseptik özelliğe sahip adaçayı ve tarçın tüketebilirsiniz. Ayrıca çiğ havuç, kereviz, elma da ağız kokusunu geçici olarak bastırabilecek yiyeceklerdir.
